Papua Selatan - Zuid-Papoea
Bewerking van kaart auteur: Hddty, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
Kaart Zuid Nederlands Nieuw-Guinea 1935. Utrechts Archief
De provincie Zuid-Papoea (Papua Selatan) wordt op de website onderverdeeld in twee hoofdsecties: Het regentschap Merauke en de regentschappen Asmat, Mappi en Boven Digoel.
Redenen voor de splitsing van de provincie in deze twee specifieke delen zijn:
-
Geografie en ecologie: Merauke kenmerkt zich door een droger savannelandschap met moessoninvloeden. De regentschappen Asmat, Mappi en Boven Digoel vormen daarentegen één aaneengesloten biotoop van laaglandregenwoud, mangrovemoerassen en dichtvertakte riviersystemen.
-
Demografie en cultuur: Merauke is het homogene stamland van de Marind-anim (en aanverwante groepen). De overige drie regentschappen herbergen een complex mozaïek van nauw met elkaar verweven binnenland- en rivierculturen (o.a. Asmat, Citak Mitak, Auyu, Jaqai, Mandobo, Kombai en Korowai) die taalkundig en cultureel losstaan van de Marind-anim.
-
Historische documentatie: Merauke werd al vanaf 1902 door het Nederlandse koloniale bestuur gepacificeerd, waardoor foto- en filmmateriaal uit deze regio een langere en andere historische gelaagdheid kent dan dat van de drie overige regentschappen, die pas tussen de jaren '30 en '80 opengelegd werden.
Nadere specificatie van de delen:
-
Merauke: met een collectie historische beelden wordt de prekoloniale en vroege missiehistorie van de Marind-anim-bevolking in hun specifieke savannelandschap belicht, waarbij de nadruk ligt op de materiële cultuur zoals de vaak zeer speciale opmaak en uitdossing van zowel vrouwen als mannen en kinderen en de Dema uitvoeringen met de daarbij gebruikte attributen.
Het gedeelte Asmat, Mappi en Boven Digoel: historisch beeldmateriaal van de diverse leefgemeenschappen in het nattere laagland en het diepe binnenland, en hun specifieke aanpassingen aan het oerwoud en de rivieren met gedetailleerde etnografische en geografische beschrijvingen. Aan bod komen:
-
Asmat en Citak Mitak: De grotere rivierdorpen en de ceremoniële mannenhuizen (jeu).
-
Auyu en Jaqai: De ruimtelijke 'hoefijzer-dynamiek' rond het centrale moerasgebied van Kepi, inclusief de taalkundige dialectgroepen en verscheidenheid in opsmuk.
-
Mandobo en Muyu: De overgangszone aan de Boven-Digoel, met aandacht voor het contrast tussen de sago-economie (Mandobo) en de tuinbouw- en schelpengeldeconomie (Muyu).
-
Kombai en Korowai: De geïsoleerde boomhutculturen en sago-nomaden in het kernland rond de midden- en bovenloop van de Beckingrivier.
-
Veldfotografie van etnografica.
De persoonlijke deelcollecties van Van Kessel, Jannink, Van der Voort, Ter Laag, Meuwese en Boelaars vormen hier uitbreidingen en/of verdere verdiepingen van.
Aan de zee leven de kust-Marind; op het eiland Frederik Hendrik vindt men een bevolking die men kan verdelen in drie groepen met verwante talen; aan de Maro bevindt zich de Yei stam; aan de Kumbe en de Bian ontmoet men de binnenland-Marind. Gaat men de Boven-Digul over, dan treft men daar de Muyu en Mandobo bevolking, aan de Midden-Digul leeft de Jair; aan de Beneden-Digul de Awyu stam en aan de monding de Yahray. Boven de Digul, maar in het verre westen, bevinden zich de Mimikanen, daarnaast de Asmatters tot en met de Kasuarinenkust en de Gondu mensen. Deze stammen hebben elk hun eigen taal.
Boelaars 1997: Met Papoea's samen op weg. Deel 3. Inleiding xvi
(...)(...)(...) de zogenaamde 'Digulers' behoorden niet allen tot eenzelfde stam (vaak Mappiërs genoemd), maar moesten worden onderscheiden in twee stammen, namelijk de zogenaamde Mappiërs (later Yahray genoemd) en de Awyu's. Te Wap woonden de Yahray, te Molu: Awyu's.
Met Yahray gidsen van Wap werden de dorpen aan de Nambeomon- en Oba-rivieren bezocht, en met Awyu gidsen van Molu de dorpen aan de Bamgi-Ia. Later verhuisde de politie van Banomepe naar Yodom, waar de mensen van Wap gingen wonen en bleven de Molu's in contact met de Awyu's aan de Bamgi-Ia, de Ederah, en de Kiarivieren.
Beeldcollectie Papua Selatan:
ASMAT:
ASMAT / MAPPI: